روش تست ریداکشن و رنگ‌بری پارچه در صنعت نساجی

 

نقش مواد احیا کننده در فرآیندهای ریداکشن و رنگ‌بری پارچه

مواد ریداکشن و احیاکننده جهت حذف رنگ‌های اضافی از سطح کالای پلی‌استر رنگرزی شده استفاده می‌شوند. در رنگ‌های تیره که نیاز به چند مرحله شست‎و‎شو وجود دارد، باقی‌ماندن رنگ‌های سطحی روی کالا موجب کاهش ثبات شستوشویی و تصعیدی، کدر شدن رنگ پارچه و افزایش مصرف آب و انرژی می‌گردد.

یکی دیگر از کاربردهای مواد احیاکننده در فرآیند رنگ‌بری است. در این فرآیند، کروموفور رنگ‌های راکتیو شکسته شده و پارچه بی‌رنگ می‌شود. هدف از رنگ‌بری، حذف عیوب رنگی و فراهم‌سازی امکان رنگرزی مجدد است.

شست‎وشوی احیایی معمولاً با استفاده از هیدروسولفیت سدیم و سود انجام می‌شود و به یک مرحله خنثی‌سازی نیاز دارد. این فرآیند زمان‌بر بوده و مصرف آب و انرژی بالایی دارد. همچنین استفاده از سود در فعال‌سازی هیدرو می‌تواند به الیاف دارای لاکرا آسیب وارد کند.

به همین دلیل، استفاده از مواد ریداکشن اسیدی در شست‎وشوی نهایی پلی‌استر پیشنهاد می‌شود. این مواد به دلیل امکان استفاده در همان حمام نهایی رنگرزی، بدون نیاز به تخلیه و بارگیری مجدد، در کاهش مصرف آب و انرژی مؤثر هستند.

 

هدف: بررسی قدرت ماده احیا کننده در ریداکشنِ کالای پلی استر و رنگبری کالای پنبه.

 

روش انجام تست

  1. بررسی قدرت احیاکنندگی ماده ریداکشن به روش تیتراسیون.

 

مواد و تجهیزات مورد نیاز:

  • رنگزا دیسپرس یا پساب رنگرزی دیسپرس
  • ماده ریداکشن
  • بورت و بشر آزمایشگاهی
  • قطره چکان
  • pH متر
  • ترمومتر یا دماسنج
  • هیتر آزمایشگاهی

 

  1. آماده سازی محلول: یک بشر حاوی ماده ریداکشن تهیه کرده و به دمای جوش برسانید.
  2. تنظیم pH:. pH را روی محیط اسیدی تنظیم کنید.
  3. تیتراسیون: رنگزای دیسپرس را داخل بورت ریخته و به‌صورت قطره‌ای به حمام اضافه کنید.
  4. نقطه پایان: ماده ریداکشن، تا زمانی‌که فعال باشد، رنگ واردشده به حمام را بی‌رنگ یا زرد می‌کند. لحظه‌ای که دیگر تغییری در رنگ مشاهده نشود، نشان‌دهنده پایان قدرت احیاکنندگی ماده است.
  5. نتیجه‌گیری: هرچه تغییر رنگ کامل‌تر و سریع‌تر انجام شود (یعنی رنگ به طور کامل حذف شده و اثری از آن باقی نماند)، نشان‌دهنده قدرت احیاکنندگی بالاتر ماده ریداکشن است.

 

 

توجه:

در صورت عدم دسترسی به تجهیزات کامل آزمایشگاهی، می‌توان از پساب رنگرزی پلی‌استر نیز استفاده نمود. در این روش، ماده ریداکشن به پساب افزوده شده، pH آن به محیط اسیدی تنظیم شده و حرارت‌دهی روی هیتر انجام می‌شود. پس از مدتی، ماده ریداکشن باعث احیای رنگزاهای دیسپرس موجود در پساب شده و رنگ محلول تقریبا زرد می‌شود.

 

  1. بررسی قدرت احیاکنندگی و رنگ‌بری ماده ریداکشن

 

مواد و تجهیزات مورد نیاز:

  • پارچه پنبه و پلی استر 100%
  • رنگزا دیسپرس 5% (R-153)
  • رنگزای راکتیو
  • پیپت و بشر آزمایشگاهی
  • جت رنگرزی آزمایشگاهی

 

 

  1. آماده‌سازی نمونه پارچه: ابتدا پارچه با رنگزای 5٪SEGS   Scarletرنگرزی کنید.
  2. اجرای عملیات: بلافاصله پس از رنگرزی، عملیات ریداکشن با استفاده از ماده ریداکشن طبق مقادیر پیشنهادی در بروشور، در دمای C° 95 و 3-4= pH به مدت 30 دقیقه همراه با هوادهی انجام دهید. برای ارزیابی عملکرد، تست ثبات شست‌وشو مطابق دستورالعمل در این صفحه بر روی پارچه ریداکشن‌شده انجام دهید.
  3. نتیجه‌گیری: هرچه میزان لکه‌گذاری روی پارچه‌های مولتی‌فایبر بیشتر باشد، نشان می‌دهد که رنگ به‌خوبی تثبیت نشده و فرآیند ریداکشن به‌طور کامل صورت نگرفته است.

 

توجه:

برای بررسی قدرت رنگ‌بری ماده ریداکشن روی پارچه پنبه‌ای نیز، نمونه رنگرزی‌شده با استفاده از همان ماده و مطابق با مقادیر در بروشور، در دمایC °95 و 3-4= pH به مدت 30 دقیقه همراه با هوادهی عمل می‌شود. هرچه رنگ پارچه به‌صورت یکنواخت‌تر و کامل‌تری از سطح پارچه برداشته شود، نشان‌دهنده عملکرد بهتر ماده در رنگ‌بری است.

 

 

سخن پایانی:

هدف ما از ارائه این اطلاعات به شما، این است که بتوانید با استناد به معیارهای کیفی، انتخابی آگاهانه‌تر هنگام تهیه مواد تعاونی داشته باشید. آشنایی با این روش‌ها، به شما کمک می‌کند تا بتوانید محصولات با کیفیت را شناسایی کرده و از عملکرد مطلوب آن‌ها در فرآیندهای نساجی خود اطمینان حاصل کنید.

جهت مشاهده انواع روش‌های تست مواد تعاونی و رنگ‌های نساجی کلیک کنید.