روش تست ماده فیکسه‌کننده در صنعت نساجی

 

 

علت مصرف فیکسه‌کننده چیست؟

 

در فرآیند رنگرزی الیاف سلولزی، معمولاً از رنگزاهای مستقیم و راکتیو استفاده می‌شود و مواد فیکسه‌کننده رنگ نقش مهمی در افزایش ثبات رنگی این منسوجات دارند.

اگرچه این رنگزاها به‌طور ذاتی تمایل زیادی به اتصال با الیاف سلولزی دارند اما در عمل، بخشی از مولکول‌های رنگ، به‌جای اتصال با لیف، وارد واکنش با مولکول‌های آب شده و دچار هیدرولیز می‌شوند.

در نتیجه، به‌ویژه در مورد رنگزاهای مستقیم، مقدار رنگ جذب‌شده‌ی واقعی کمتر بوده و ثبات شست‌وشویی ضعیف‌تر می‌شود. از طرفی، رنگزاهای راکتیو به دلیل داشتن گروه‌های فعال، قابلیت ایجاد پیوندهای کووالانسی قوی با لیف را دارند. رنگ هایی که هیدرولیز شده و با الیاف پیوند برقرار نکرده‎اند به وسیله شست‎وشو های مکرر با صابون پسشور از روی الیاف برداشته می‎شوند. بنابراین، اگر فرآیند رنگرزی به‌طور کامل و طبق شرایط استاندارد انجام نشود، حتی در این حالت نیز ثبات رنگی کاهش می‌یابد.

به ‌همین دلیل برای کاهش زمان فرآیندهای شست‎و‎شو، افزایش ثبات رنگ، کاهش مصرف آب و سایر هزینه ها از مواد فیکسه کننده استفاده می‎شود.

 

هدف: ارزیابی میزان قدرت ماده فیکسه کننده

 

مواد و تجهیزات مورد نیاز:

• پارچه پنبه ای
• رنگزا راکتیو قرمز، آبی و مشکی
• فیکسه کننده
• بشر و پیپت
• دستگاه جت آزمایشگاهی
• فولارد آزمایشگاهی
• آون

 

 

روش انجام تست:

 

1. آماده‌سازی نمونه پارچه: ابتدا نمونه پارچه‌ها را با هر یک از رنگ‌های قرمز، آبی و مشکی و با غلظت ٪4 رنگرزی کرده و سپس نمونه‌های قرمز و مشکی را در 1 مرحله و نمونه رنگ آبی را در دو مرحله مجزا با آب جوش شست‌وشو دهید.
2. اجرای عملیات: ماده فیکسه‌کننده را بر اساس مقدار درج‌شده در بروشور محصول، به روش فولارد روی پارچه اعمال کرده و نمونه پارچه را در آون خشک کنید. در پایان، تست ثبات شست‎و‎شویی و تست ثبات نوری طبق دستورالعمل‌هایی که در این صفحه آموزش دادیم، انجام داده و نتایج را بررسی کنید.
3. نتیجه‌گیری: ماده فیکسه‌کننده باکیفیت باید باعث بهبود ثبات شست‎وشویی رنگ شده و در عین حال، اثر منفی بر ثبات نوری نداشته و باعث تغییر شید رنگی نمی‌شود.

 

 

 

توجه:

 در صورتیکه از سیستم رمق کشی و فولارد استفاده می‌کنید، ماده فیکسه کننده باید در دمای  C°40-30 و زمان 30 دقیقه اعمال شود تا نتیجه بهتری حاصل شود.